khôn hồn

khôn hồn

Thấy đám đông hung hăng, nó khôn hồn lảng ra xa.

Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Biết sợ, biết điều, biết tránh điều nguy hiểm hoặc bất lợi cho bản thân: "Khôn hồn" dùng để chỉ thái độ hoặc hành động của một người khi họ nhận thức được mối nguy hiểm, sự trừng phạt hoặc hậu quả không hay và chọn cách ứng xử thận trọng, né tránh để tự bảo vệ mình.
    • Khôn ngoan, biết suy xét (trong ngữ cảnh cảnh cáo): Thường được dùng như một lời cảnh báo hoặc đe dọa để khiến người khác phải cẩn thận, biết điều.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Nó mà còn nói láo, khôn hồn thì im đi! (Nếu nó còn nói dối, biết điều thì hãy im đi!)
    • Thấy đám đông hung hăng, nó khôn hồn lảng ra xa. (Thấy đám đông hung hăng, nó biết sợ lảng ra xa.)
    • Khôn hồn thì đừng có dây vào chuyện của người ta. (Biết điều thì đừng có dính vào chuyện của người ta.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • Dùng như một lời cảnh cáo trực tiếp: Cụm từ thường đứng đầu câu để ra lệnh hoặc cảnh báo một cách mạnh mẽ.

    • Khôn hồn mà trả đồ lại cho người ta! (Biết điều thì hãy trả đồ lại cho người ta!)

  • Dùng để mô tả một quyết định khôn ngoan trước tình huống nguy hiểm: Nhấn mạnh sự lựa chọn sáng suốt để tránh rắc rối.

    • May mà nó khôn hồn xin lỗi sớm, không thì bị đuổi việc. (May mà nó biết điều xin lỗi sớm, không thì bị đuổi việc.)
Biến thể và từ gần giống

  • Khôn (tính từ): Thông minh, sáng suốt, biết cách xử thế.

    • Đứa bé đó rất khôn. (Đứa bé đó rất khôn.)

  • Khôn ngoan (tính từ): Có sự suy xét, thận trọng và sáng suốt.

    • Anh ấy đưa ra quyết định rất khôn ngoan. (Anh ấy đưa ra quyết định rất khôn ngoan.)

  • Biết điều (tính từ): Hiểu chuyện, biết cách cư xử phải phép.

    • Con phải biết điều với ông bà. (Con phải biết điều với ông bà.)
Từ đồng nghĩa
  • Biết sợ: Có ý thức lo sợ về hậu quả.
  • Biết thân: Tự biết thân phận, hoàn cảnh của mình để hành xử cho phù hợp (thường mang sắc thái khiêm nhường hoặc tự ti hơn).
Từ trái nghĩa
  • Dại dột: Hành động một cách ngu xuẩn, thiếu suy nghĩ.
  • Liều lĩnh: Hành động mạo hiểm, bất chấp nguy hiểm.
Thành ngữ liên quan
  • Khôn nhà dại chợ: Chỉ người khôn ngoan, lanh lợi trong nhà nhưng ra ngoài thì vụng về, thiếu khôn ngoan. (Thành ngữ này sử dụng từ "khôn" chứ không phải "khôn hồn").
  • Khôn ba năm dại một giờ: Dù thông minh, khôn ngoan lâu ngày nhưng chỉ một phút dại dột cũng có thể gây ra hậu quả lớn. (Thành ngữ này sử dụng từ "khôn" chứ không phải "khôn hồn").